Komitet Biologii Molekularnej Komórki Polskiej Akademii Nauk opublikował list otwarty zwracający uwagę na krytyczny stan rozwoju badań genomicznych w Polsce. Dokument podkreśla fundamentalne znaczenie genomiki jako jednego z filarów współczesnej biomedycyny, medycyny spersonalizowanej oraz nowoczesnej biotechnologii, wskazując jednocześnie na wieloletnie zaniedbania systemowe w tym obszarze .

Autorzy listu akcentują, że mimo dynamicznego rozwoju technologii sekwencjonowania oraz rosnącej roli danych genomicznych na świecie, Polska pozostaje w tyle pod względem zarówno regulacyjnym, jak i organizacyjnym. Wśród najważniejszych problemów wymieniono brak jasnych przepisów dotyczących prowadzenia badań genomicznych oraz zarządzania danymi, co utrudnia rozwój infrastruktury badawczej i współpracę międzynarodową .

Szczególnie niepokojący jest brak udziału Polski w kluczowych inicjatywach europejskich, takich jak Genome of Europe czy 1+ Million Genomes, co – jak podkreśla Komitet – stawia nasz kraj w izolacji względem głównych nurtów rozwoju genomiki w Europie . Równocześnie zwrócono uwagę na niedostateczną świadomość instytucjonalną dotyczącą złożoności badań genomicznych oraz błędne przekonanie, że ich rozwój można sprowadzić wyłącznie do inwestycji sprzętowych.

Istotnym problemem pozostaje również niedobór wykwalifikowanych kadr oraz brak odpowiedniej edukacji społecznej, co sprzyja rozpowszechnianiu nieuzasadnionych obaw i mitów dotyczących genetyki. W opinii autorów listu wpływa to negatywnie na poziom zaufania do nauki i medycyny, a także utrudnia wdrażanie nowoczesnych rozwiązań diagnostycznych i terapeutycznych .

Komitet wskazuje także na ryzyko monopolizacji obszaru badań i diagnostyki genetycznej przez ograniczone środowiska, co może dodatkowo hamować rozwój tej dziedziny w Polsce.

W konkluzji listu zawarto apel do instytucji rządowych oraz środowiska naukowego o pilne podjęcie skoordynowanych działań na rzecz stworzenia spójnego systemu regulacyjnego, rozwoju kompetencji oraz integracji Polski z europejską przestrzenią badań genomicznych. Zdaniem autorów dalsze zaniechania w tym zakresie mogą prowadzić do marginalizacji Polski i uzależnienia od zagranicznych technologii oraz rozwiązań .

Opublikowane stanowisko stanowi ważny głos środowiska naukowego w debacie nad przyszłością genomiki w Polsce i podkreśla potrzebę strategicznego podejścia do tej kluczowej dla rozwoju nauki i medycyny dziedziny.

Link do listu otwartego w sprawie badań genomicznych w Polsce:

https://kbmk.pan.pl/aktualnosci-i-wydarzenia/